TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN CỪ TỈNH BẮC NINH
HỘI THẢO KHOA HỌC CẤP TỈNH: “MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY”
Ngày 02/6/2026, tại Hội trường tầng 3 Nhà A, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp tỉnh với chủ đề: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh hiện nay”.
Hội thảo là hoạt động khoa học quan trọng thuộc nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp tỉnh thực hiện năm 2026: “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh trong bối cảnh mới”, đề tài do đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung – Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng làm chủ nhiệm. Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh trong giai đoạn hiện nay.
Dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; các nhà khoa học đến từ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; các chuyên gia nghiên cứu văn hóa, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Đăng Chế, một số thành viên câu lạc bộ Hát Then Đàn tính xã Lục Ngạn, cán bộ quản lý văn hóa, giảng viên, học viên cùng đông đảo đại biểu quan tâm đến lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.
Chủ trì Hội thảo là đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ; TS. Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đồng chủ trì Hội thảo.
Dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; các nhà khoa học đến từ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; các chuyên gia nghiên cứu văn hóa, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Đăng Chế, một số thành viên câu lạc bộ Hát Then Đàn tính xã Lục Ngạn, cán bộ quản lý văn hóa, giảng viên, học viên cùng đông đảo đại biểu quan tâm đến lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.
Chủ trì Hội thảo là đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ; TS. Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đồng chủ trì Hội thảo.
Đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung - Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ và TS. Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đồng chủ trì Hội thảo
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là nhiệm vụ giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là yêu cầu quan trọng nhằm phát huy nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đối với Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến, nơi hội tụ nhiều loại hình di sản văn hóa đặc sắc, việc nghiên cứu, nhận diện đầy đủ giá trị di sản và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.
Hội thảo đã nhận được 28 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ quản lý văn hóa, nghệ nhân và giảng viên đến từ nhiều cơ quan nghiên cứu, đào tạo và đơn vị thực tiễn. Các tham luận tập trung nghiên cứu, luận giải những vấn đề lý luận cơ bản về di sản văn hóa phi vật thể; đánh giá thực trạng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn di sản trong bối cảnh phát triển mới.
Theo chương trình dự kiến, Ban Tổ chức lựa chọn các tham luận tiêu biểu để trình bày tại Hội thảo. Trên cơ sở điều hành chương trình và thời lượng thực tế, Hội thảo đã nghe 07 tham luận trực tiếp của các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ thực tiễn. Nội dung các tham luận tập trung vào nhiều vấn đề quan trọng như: khái niệm, nội hàm, đặc điểm và vai trò của di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh hiện nay; bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong phát triển văn hóa bền vững; bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ gắn với phát triển du lịch văn hóa; nâng cao chất lượng hoạt động truyền dạy hát Then; thực tiễn huy động nguồn lực và xã hội hóa trong bảo tồn di sản; bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trong thời kỳ hội nhập; giải pháp nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể.
Các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo đã góp phần làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh hiện nay. Nhiều nhà khoa học khẳng định di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là tài sản tinh thần quý báu của cộng đồng mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng phục vụ phát triển văn hóa bền vững, góp phần củng cố bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường sức mạnh mềm của địa phương và quốc gia.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy bảo tồn theo hướng “bảo tồn sống”, lấy cộng đồng làm trung tâm, coi cộng đồng vừa là chủ thể sáng tạo, lưu giữ, trao truyền vừa là chủ thể thụ hưởng các giá trị di sản. Đồng thời, cần gắn bảo tồn di sản với giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và ứng dụng công nghệ số nhằm lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống đến với công chúng trong nước và quốc tế.
Ở góc độ thực tiễn, các tham luận đã đánh giá tương đối toàn diện thực trạng công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thời gian qua. Các đại biểu cho rằng, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng, công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của di sản ngày càng được nâng cao. Công tác kiểm kê, lập hồ sơ khoa học, truyền dạy, tôn vinh nghệ nhân được quan tâm thực hiện. Nhiều loại hình di sản đặc sắc như Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Ca trù, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, các lễ hội truyền thống, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ và nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian khác tiếp tục được bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống cộng đồng.
Việc gắn kết bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và quảng bá hình ảnh địa phương đã đạt được những kết quả tích cực. Nhiều mô hình khai thác giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch cộng đồng bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Bắc Ninh đến với du khách trong và ngoài nước.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn, hạn chế như: một số loại hình di sản có nguy cơ mai một; đội ngũ nghệ nhân ngày càng cao tuổi trong khi lực lượng kế cận còn thiếu; việc truyền dạy di sản trong cộng đồng và trường học chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn còn hạn chế; việc xã hội hóa chưa đồng đều; chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở dữ liệu, nguồn nhân lực và hạ tầng kỹ thuật.
Từ những vấn đề đặt ra, Hội thảo đã đề xuất nhiều định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Các ý kiến thống nhất cho rằng cần tiếp tục nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy, hiệu lực quản lý của Nhà nước và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nghệ nhân và cộng đồng chủ thể di sản; đẩy mạnh giáo dục di sản trong trường học; tăng cường số hóa dữ liệu di sản; phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng; đẩy mạnh truyền thông số và quảng bá di sản trên các nền tảng công nghệ; gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và huy động các nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn di sản.
Phát biểu tổng kết Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến trao đổi của các đại biểu. Đồng chí khẳng định, Hội thảo đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra và thành công tốt đẹp. Những kết quả đạt được tại Hội thảo không chỉ góp phần bổ sung, làm sâu sắc hơn các vấn đề lý luận và thực tiễn về di sản văn hóa phi vật thể mà còn cung cấp thêm những luận cứ khoa học quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý, hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn mới.
Thành công của Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ trong hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham mưu chính sách phục vụ sự phát triển của địa phương. Đồng thời, những kết quả nghiên cứu và kiến nghị được đề xuất tại Hội thảo sẽ góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng các chủ trương, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh, góp phần khơi dậy nguồn lực văn hóa, phát huy sức mạnh mềm của địa phương, hướng tới mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương giàu bản sắc văn hóa, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
Hội thảo đã nhận được 28 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ quản lý văn hóa, nghệ nhân và giảng viên đến từ nhiều cơ quan nghiên cứu, đào tạo và đơn vị thực tiễn. Các tham luận tập trung nghiên cứu, luận giải những vấn đề lý luận cơ bản về di sản văn hóa phi vật thể; đánh giá thực trạng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn di sản trong bối cảnh phát triển mới.
Theo chương trình dự kiến, Ban Tổ chức lựa chọn các tham luận tiêu biểu để trình bày tại Hội thảo. Trên cơ sở điều hành chương trình và thời lượng thực tế, Hội thảo đã nghe 07 tham luận trực tiếp của các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ thực tiễn. Nội dung các tham luận tập trung vào nhiều vấn đề quan trọng như: khái niệm, nội hàm, đặc điểm và vai trò của di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh hiện nay; bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong phát triển văn hóa bền vững; bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ gắn với phát triển du lịch văn hóa; nâng cao chất lượng hoạt động truyền dạy hát Then; thực tiễn huy động nguồn lực và xã hội hóa trong bảo tồn di sản; bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trong thời kỳ hội nhập; giải pháp nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể.
Các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo đã góp phần làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong bối cảnh hiện nay. Nhiều nhà khoa học khẳng định di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là tài sản tinh thần quý báu của cộng đồng mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng phục vụ phát triển văn hóa bền vững, góp phần củng cố bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường sức mạnh mềm của địa phương và quốc gia.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy bảo tồn theo hướng “bảo tồn sống”, lấy cộng đồng làm trung tâm, coi cộng đồng vừa là chủ thể sáng tạo, lưu giữ, trao truyền vừa là chủ thể thụ hưởng các giá trị di sản. Đồng thời, cần gắn bảo tồn di sản với giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và ứng dụng công nghệ số nhằm lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống đến với công chúng trong nước và quốc tế.
Ở góc độ thực tiễn, các tham luận đã đánh giá tương đối toàn diện thực trạng công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thời gian qua. Các đại biểu cho rằng, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng, công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của di sản ngày càng được nâng cao. Công tác kiểm kê, lập hồ sơ khoa học, truyền dạy, tôn vinh nghệ nhân được quan tâm thực hiện. Nhiều loại hình di sản đặc sắc như Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Ca trù, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, các lễ hội truyền thống, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ và nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian khác tiếp tục được bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống cộng đồng.
Việc gắn kết bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và quảng bá hình ảnh địa phương đã đạt được những kết quả tích cực. Nhiều mô hình khai thác giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch cộng đồng bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Bắc Ninh đến với du khách trong và ngoài nước.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn, hạn chế như: một số loại hình di sản có nguy cơ mai một; đội ngũ nghệ nhân ngày càng cao tuổi trong khi lực lượng kế cận còn thiếu; việc truyền dạy di sản trong cộng đồng và trường học chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn còn hạn chế; việc xã hội hóa chưa đồng đều; chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở dữ liệu, nguồn nhân lực và hạ tầng kỹ thuật.
Từ những vấn đề đặt ra, Hội thảo đã đề xuất nhiều định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới. Các ý kiến thống nhất cho rằng cần tiếp tục nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy, hiệu lực quản lý của Nhà nước và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản; đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nghệ nhân và cộng đồng chủ thể di sản; đẩy mạnh giáo dục di sản trong trường học; tăng cường số hóa dữ liệu di sản; phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng; đẩy mạnh truyền thông số và quảng bá di sản trên các nền tảng công nghệ; gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và huy động các nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn di sản.
Phát biểu tổng kết Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến trao đổi của các đại biểu. Đồng chí khẳng định, Hội thảo đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra và thành công tốt đẹp. Những kết quả đạt được tại Hội thảo không chỉ góp phần bổ sung, làm sâu sắc hơn các vấn đề lý luận và thực tiễn về di sản văn hóa phi vật thể mà còn cung cấp thêm những luận cứ khoa học quan trọng phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý, hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn mới.
Thành công của Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ trong hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham mưu chính sách phục vụ sự phát triển của địa phương. Đồng thời, những kết quả nghiên cứu và kiến nghị được đề xuất tại Hội thảo sẽ góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng các chủ trương, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Bắc Ninh, góp phần khơi dậy nguồn lực văn hóa, phát huy sức mạnh mềm của địa phương, hướng tới mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương giàu bản sắc văn hóa, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm
Thành viên Câu lạc bộ Hát Then Đàn tính xã Lục Ngạn biểu diễn một tiết mụcTác giả bài viết: ThS. Nguyễn Thị Hương, Phòng QLĐT và NCKH
Ý kiến bạn đọc
Bạn cần đăng nhập với tư cách là Thành viên chính thức để có thể bình luận
Danh mục
Thăm dò ý kiến
Thống kê truy cập
- Đang truy cập25
- Hôm nay2,568
- Tháng hiện tại28,065
- Tổng lượt truy cập7,408,213
